İyi Huylu Çocuk Nasıl Yetiştirilir?

İyi Huylu Çocuk Nedir? Hangi Davranışları Kapsar?

İyi huylu çocuk nasıl yetiştirilir? Belki yeni anne ve baba olacak çiftlerin kafasındaki sorulardan bir tanesi de budur. İyi huylu çocuk yetiştirmek için ne yapmalı? Çocuklar, görerek ve modelleyerek öğrenir. Bu nedenle siz ne kadar nezaketli, yardımsever, özveri sahibi biri olursanız çocuğunuz da o oranda bu özellikleri kazanabilir. Tabi çocuğa davranış kazandırma yolları arasında ilk başta örnek olmak yer alsa da sınır koymak da son derece önemlidir.

Çocuklarda Empati Nasıl Geliştirilir? (Örneklerle)

İyi huylu çocuk nasıl yetiştirilir? Diğer bir deyişle çocukta saygı ve empati nasıl geliştirilir? Çevreyi anlayan, önce kendine sonra da çevresine faydalı biri olmayı nasıl öğrenir? Çocuğun kendine kimlik oluşturma süreci, hangi davranışları nasıl sergilemeyi tercih ettiği öncelikle ebeveynlerinden ve bakım verenlerinden öğrendiği bir şeydir.

Çok basit bir laf vardır: Kendine yapılmasını istemediğin bir şeyi başkasına da yapma! Çocuk, arkadaşına karşı kaba ve şiddet içerikli bir davranış sergilemeye kalktığında bir ebeveyn olarak gerekli müdahaleyi yapmanız önemlidir. Çocuk, bu durumun faydalı ya da faydasız bir davranış olduğunu ebeveyn tepkileriyle öğrenir.

Konuşma Örneği: Arkadaşına böyle davrandığında onu incitmiş oluyorsun. O sana vursaydı ya da o sana böyle şeyler söyleseydi senin hoşuna gider miydi?

Bu ifadeler çocuğu düşünmeye sevk eder. Çocuk yine de: “Ama bana ne? Oyuncağımı ona vermek istemiyorum.” gibi bir ifade kullanabilir. Bu durumda: “Anlıyorum, oyuncağını paylaşmak istemiyorsun. Ama yine de arkadaşına karşı nazik olmalısın. Ayrıca paylaşmak güzel bir şeydir.” diyebilirsiniz.

Oyuncak top ya da uçak olabilir. Her ne olursa olsun birlikte oyun kurabileceklerini anlatabilirsiniz. Bu konuda onlara rehberlik edebilirsiniz. Böylece çocuk paylaşmanın ve birlikte hareket etmenin verdiği hissi de tanımış olur.

Bağırmadan Disiplin Sağlama Yöntemleri

Çocuğa sınır koyma yöntemleri, onun dengeli bir ruh sağlığına ve sağlıklı ilişkiler kurmasına yardım eder. Çocuklara disiplin nasıl verilir? Çocukların kendini iyi hissetmesi, empati kurması, disiplin kazanması için yapılması gereken şey, sınırların korunmasıdır. Çocuklar belli sınırlar içinde olduklarında kendilerini güvende hissederler.

Peki, çocukta öz disiplin nasıl oluşturulur? Öncelikle söylemek yerine yapmak daha etkilidir. Çocuk, düzenli bir evde büyürse sabah kalktığında yatağını toplamayı, yüzünü yıkamayı, zaman içinde kendine kahvaltı hazırlamayı öğrenebilir. Çocukta özgüven geliştirme noktasında da bunlar çok önemlidir. Ufak detaylar gibi görünse de kendisinin yerine işlerini sürekli başkasının yapması çocuğun sorumluluk almayı öğrenmemesine yol açar. Bu noktada rol model ebeveyn olmak, aile içi iş birliğini desteklemek, çocuğa örnek olmak önemlidir.

Bir kişi mutfakta yemek yaparken diğerinin salatayı yapıp sofrayı hazırlaması aile içi birliğe güzel bir örnektir. Çocuk, gördüğü örneklerle zaman içinde ailenin bir parçası olmayı öğrenir. Kendi üzerine düşen sorumlulukları alabilir. Çamaşırları makineye atıp çıkarıp asmayı, kuruduğunda katlayıp yerine koymayı, bulaşık makinesini çalıştırmayı aileden görerek ve gerekli yönlendirmeler sonucunda öğrenir. Davranışsal gelişimi desteklemek çocuğa bu sorumlulukları vermekle başlar.

Çocuğa sorumluluk duygusu nasıl kazandırılır? Daha önce de belirttiğimiz gibi önce rol model olarak sonra da ona yaşına uygun sorumluluklar vererek kazandırılır. 4-5 yaşlarında bir çocuktan sofraya oturmadan önce ekmeği getirmesini isteyebilirsiniz. Yaşı ilerledikçe belli konularda size yardım etmesini talep edebilirsiniz. 11-12 yaşına geldiğinde siz evde yokken evi süpürmesini, katlanacak çamaşırları katlamasını isteyebilirsiniz. Bu davranışları başta siz söylediğiniz için yaparken zaman içinde çocuk, evde inisiyatif alabilen, gördüğü dağınıklığı toparlayıp evi temizleyebilen bir birey haline gelir.

Sorumluluk bilinci verirken, evimize gelenler bizi dağınık görmesin, diye değil; gerçekten kendine olan saygıdan yapması gerektiğini belirtmelisiniz. Kaliteli bir aile içi iletişim, çocuğun gerçekten sorumluluk almasını, empati kurmasını ve kendine güvenmesini sağlar. Bunları yaparken sakin olmak ve bağırmadan iletişim kurmak, çocuğun davranışı öğrenip sorumluluk haline dönüştürmesinde büyük bir etkiye sahiptir.

Çocuklara Sınır Koyarken Yapılan Hatalar

İyi huylu çocuk nasıl yetiştirilir, bunun için sınır nasıl koyulur? Çocuk gelişiminde, ailenin davranışları ve söylemleri çok etkilidir. Ebeveyn çocuk ilişkisi, çocuğun karakterini belirleyen kritik faktördür. Peki, terbiyeli çocuk nasıl yetiştirilir?

• Çocuğu dinleyerek,
• Hislerini anlayarak,
• Gerektiği noktalarda yanlışlarını onu incitmeden söyleyerek,
• Onun adına karar vererek değil, rehberlik ederek,
• Kriz anlarında sakin kalarak,
• Problem odaklı değil, çözüm odaklı yaklaşarak,
• Çocuğun gün içinde neler yaşadığını anlayarak,
• Ona gerekli kaliteli vakti harcayarak,
• Çocukla zaman geçirirken dikkatini tamamen ona vererek sakin konuşmalar yaparak,
• Sorgulamaya yönlendirerek,
• Birlikte eğlenerek,
• Yanlış yaptığında buna göz yummak yerine hatasını empati yapmasını sağlayan sorularla anlamasını sağlayarak terbiyeli çocuklar yetiştirebilirsiniz.

Bütün bunları yaparken çocuğun her şeyin karar vericisi olmasına izin vermeden, sınırlarınızı koruyarak hareket etmelisiniz. Çocuklara sınır koyarken yapılan en büyük hatalar arasında şunlar yer alır:

• Çocuk psikolojisini korumak adına, her şeye evet demek,
• Mutlu olsun diye sınırları esnetmek,
• Sadece çocuğun istediği şeyleri yapmak,
• Disiplin vereceğim diye aşırı baskı kurmak,
• Sözünü dinletmek için çocuğa bağırmak, vurmak,

Pozitif ebeveynlik nedir? Pozitif ebeveynlik, çocuğun sınırlar içinde yetişmesini sağlarken, zorbalığı değil, merhameti, sevgiyi ve saygıyı ön plana alan davranışları benimseyen ebeveynlik türüdür. Sakin iletişim ön plandadır.

Günlük Hayatta Karakter Eğitimi Nasıl Verilir?

Günlük hayatta karakter eğitimi vermek için pozitif ebeveynlik ve rehberlik önemli bir yere sahiptir. Psikolojide tanımlanan çocuk eğitimi teknikleri bulunsa da günlük hayat kitabi bilgiden farklıdır. Bu nedenle: “Söz dinleyen çocuk nasıl olur ya da çocuğa değer eğitimi nasıl verilir?” gibi sorular günlük hayatta karşılık bulmadığı sürece psikolojik terimlerden öteye geçemez.

Çocuklarda davranış sorunları nasıl çözülür? Çocuklarda davranış sorunları, aslında sizi vermek istedikleri bir mesajdır. Size anlatmak istediklerini anlayabilmek için hislerini ve duygularını anlamanız gerekir. Çocukla sakin şekilde iletişim kurarak şiddet, saygısızlık, otoriteye karşı gelme gibi davranış kalıplarının nedenini anlayabilirsiniz. Diğer taraftan önemsenen, desteklenen, empati kurmayı ebeveynlerinden öğrenmiş çocuklar, sağlıklı bir karakter geliştirebilir. Bu sayede sağlıklı davranış kalıpları geliştirmeyi öğrenirler.

Karakter eğitimi verirken öncelikle 2-6 yaş arası erken çocukluk dönemi kritik bir yaş aralığını temsil eder. Ergenlik dönemiyle birlikte ise çocuk kendi iradesiyle hareket etmeyi önemsemeye başlar. Bu dönemde birey olma çabası ön plana çıkar. Çocuğun sevilerek büyütülmesi ve sağlıklı ebeveyn çocuk iletişimi de öz değer kazanmasına yardımcı olur. Bu durumda, ergenlik döneminde yaşanan çatışmalar ve problemler azalabilir.

Çocuğun karakter gelişim sürecinde baskıcı tavırlardan kaçınmak son derece önemlidir. Çocuğu, kendi olamadığınız kişi yerine koymaktan kaçınmalısınız. Bazı anneler ve babalar çocuklarını bir proje gibi görme eğiliminde olabilir. Bu durum, çocukla çatışmalar yaratmayı kaçınılmaz kılar. Bunun yerine onun da sizden farklı bir birey olduğunu, kendi tercihleri olduğunu ama bu tercihleri sevgi ve saygı çerçevesinde yapması gerektiğini anlatmalısınız.

İyi Huylu Çocuk Yetiştirmek İçin 5 Altın Kural

İyi huylu çocuk yetiştirmenin 5 altın kuralı:

1. Önce kendiniz sakin olun! Mesela “Çocukta öfke kontrolü nasıl sağlanır?” Bu soruya cevap arıyorsanız odağınızı önce kendinize çevirin. Soruna odaklanıp onu büyütmek yerine kriz anlarında sakin olmayı öğrenirseniz çocuğunuz da bunu sizden öğrenir.

2. Başkalarının hakkına saygılı olun! “Çocukta davranış bozukluğu nasıl düzeltilir?” Bu sorunun cevabını arayan çok fazla ebeveyn var. Peki, ufak bir örnek vermek gerekirse: Sıra beklerken başkalarının önüne geçiyorsanız çocuk da bunu sizden görür. O da sırayı bozmayı öğrenir. Evde sürekli sinirli bir ebeveyn rol modeli görüyorsa o da kendini sinirli bir şekilde anlatmayı öğrenir. Konuşurken kimsenin lafının bitmesini beklemiyorsanız o halde çocuğunuz da bunu sizden örnek alır.

3. Çocukla sürekli iletişimde olun! Onun hislerini, duygularını anlayıp değerli olduğunu hissettirmeniz gerekir. Bu sayede çocuk, kendini sevilmeye layık biri olarak görür. Kendini güvende hisseder.

4. Okulda ve sosyal çevresinde saygıyı öğretin! Olumlu ebeveynlik yöntemleri arasında öncelikle çocuğun kusurlarını yüzüne vurmak değil, olumlu davranışı pekiştirmek öne çıkar. Biri konuşurken evdeki diğer kişilerin onu dinlediğini, sırası geldiğinde konuştuğunu gören bir çocuk, bu durumu alışkanlık haline getirir. Evde her akşam yarım saat ya da bir saat kitap okuyan bir anne baba örneği, evde iş birliğiyle yapılması gereken işlerin tamamlandığını gördüğünde çocuk, gittiği ortamlarda düzeni sağlamak adına nasıl iş birliği yapacağını öğrenir.

5. Kendine saygılı olmayı öğretin! Bir iş yaparken bunu öncelikle kendine saygısından dolayı yapmasını sağlayın. Odasını toplaması gerektiğini anlatırken birisi odana dağınıkken gelirse seni ayıplar, derseniz çocuk her şeyi başkasından onay almak için yapmaya kalkar. Bu da kendini eksik hissetmesine yol açar. Evinin ve odasının düzenli olmasının, burada keyifle zaman geçirmek istemesini desteklediğini anlatabilirsiniz. Ayrıca kendi odasını onun yerine başkasının değil kendisinin toplaması gerektiğini, herkesin kendine ait alanını düzenlemesinin kendi sorumluluğu olduğunu ifade edebilirsiniz.

Yaşa Göre Davranış Nasıl Geliştirilir?

İyi huylu çocuk nasıl yetiştirilir? Yaşa göre davranış nasıl geliştirilir?

2-6 yaş arası çocuklarda ufak sorumluluklarla başlayabilirsiniz. Çocuğun motor becerilerinin gelişmeye başlamasıyla birlikte eşyaları tutup taşıyabilme becerileri de gelişir. Yatağını toplaması konusunda 3-4 yaşındayken ona yardım edebilirsiniz. Yorganı ve yatak örtüsünü birlikte tutarak yatağı düzeltebilirsiniz. 5 yaşından itibaren belki çocuk, yatağını kendi başına toplayacak bir duruma gelebilir. Bu yaşlarda çocuğun kendi yemeğini yemesine müsaade edebilirsiniz. 3 yaşından itibaren tuvalet eğitimiyle birlikte 5-6 yaşından itibaren de kendini temizlemeyi öğrenmesine yardım edebilirsiniz.

İlkokul çağına gelene kadar çocuğun kendi bakımını yapabilecek duruma gelmesini sağlamak, okulda tuvalete rahatlıkla gidebilmesine yardım eder. Kendi yemeğini yiyebilen, kendini ifade edebilen çocuklar, toplu paylaşım alanlarında kendilerini daha özgüvenli olurlar. Bunun yanında duygusal dayanıklılık ve destek de çocukların bu ortamlarda kendini güvende hissetmesini sağlar.

Çocuk eğitimi yöntemleri arasında en etkili olanlarından bir tanesi ise oyun oynamaktır. Oyun oynamak, çocuğun hislerini anlamayı da sağlar. İyi huylu bir çocuk yetiştirmek için ona bazı şeyleri oyunlaştırarak, eğlenceli şekilde öğretmeyi seçerseniz çocuk, olaylara pozitif ve çözüm odaklı yaklaşmayı da öğrenir.